|
Beldemiz
Nuh Kasabası, Afyonkarahisar'ın Sinanpaşa
İlçesine bağlı, Kumalar Dağının
kuzey eteklerinde kurulmuş yemyeşil şirin
bir beldedir. Belde Küçük Sincanlı Ovasında 5 yerleşim yerinden biridir.
Aynı ovada Taşoluk(Mahmarı), Savran(Serban), Akharım kasbalarıyla ve
Çiğiltepe(Hacan) Köyü ile komşudur.Ovanın Güneyinde yer alan Nuh, en
eski yerleşim yeridir. Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir.
Kasabanın geçmişi Hititlere ve Frigyalılara kadar dayanır.Şu anda bu
kalıntılardan ne yazıkki beldede bir şey kalmamıştır. Gedikarkası,Karakaya
bölgesi, Hüyük, Harımarası bölgelerinde 40-50 yıl önce kırılmış çanak
çömlek, mezar kalıntılarının varlığından bu kanıya varılmaktadır. Beldemiz
Nuh Köyü iken 1972 yılında belde olmuştur. Tipik bir Anadolu Köy ve
Kasabası gibi yıllardır dışarıya göç vermektedir. Halkın geçim kaynağı tarım
- hayvancılık ve taşçılığa dayanmaktadır. Kasabamız Afyonkarahisar'a 42 km.,
Sinanpaşa'ya 33 km., Sandıklı'ya 28 km uzaklıktadır.
TARİHİ:
Sincanlı tarihte iki parça halinde yer almıştır. Küçük Sincanlı ve Büyük
Sincanlı… Nuh Köyü Küçük Sincanlı’da yer alan ve en eski yerleşim yeri olma
özelliği ile her konuda vurduğu damgayı haliyle tarihe de vurmuştur.
Sularını Karadirek çayına boşaltan Küçük Sincanlı ovasında Nuh Köyü denizden
1.200 Metre yüksekliktedir. Küçük Sincanlı ovası 1.300 metre yükseklikte
Hasan Beli ve 1.280 metre yükseklikte Damlalı boğazı ile Büyük Sincanlı
Ovasına bağlanır. Kumalar dağı Afyon ilinin adeta bel kemiği durumunda bir
iç dağ sırasıdır.Kumalar dağının temel yapısı granit, Trahit ile Çiğmer
denilen kalkerli taşlardan kurulmuştur. En yüksek tepesi Başören yakınında
2.300 metreye kadar yükselir. Dadak yaylası ise denizden 2.000 metre
yüksektedir. Kumalar adı Firig çağında dağda Men tapınağında iki kişilik bir
mezar oyması bulunduğu için, iki eş kadın (Kuma) nın mezarı sanıldığı için
verilmiştir. Kumalar dağının batıya Karadirek çayına akan yönü daha az
oyulmuş durumdadır.
BAKIR ÇAĞI’NDA NUH
Yapılan tarihi incelemelerde Nuh Köyünün en eski tarihi Bakır Çağı’na kadar
dayanmakta olup, Nuh Köyünde tespit edilen en eski ve günümüze kadar gelen
tarihi bulgu Bakır Çağı Sitesi (Hüyüğü) Karataş Mevkii’ dir.
ETİ (HİTİT) ÇAĞI’NDA
NUH
Mira Kuvalya Krallığı Afyon ve Kütahya
topraklarında kurulmuştur. Mira Krallığına bağlı bir prenslik olan
Kuvalya’nın başkenti Şuhut İlçesi Hisar Hüyük’tür. Çünkü Kuvalya halkı
dağlara çekildiğinde Kumalar dağı içlerinde Bizans çağlarına kadar
özelliklerini koruyan ve Kilise Kayıtlarına göre LYKAONES’ler adı ile
yaşamışlardır. Bu dağılış sırasında Firiglerin gelişi ile bir kısım
Kuvalya’lı da doğuya kaçarak KUVANYA adı ile İkonium (Konya) şehrinin
çekirdeği olan Alaaddin tepesine yerleştiler.
Batıya karşı Eti Memleketlerini korumak
üzere üç istihkam yapılmıştır. Bunlar Büyük Sincanlı ovasına bakan Çatkuyu-Reşadiye
kalesi, Gezler Kalesi ve Küçük Sincanlı’da Nuh köyü önündeki Karataş
Kalesi ‘dir. Bu istihkamların yapıları tam Eti çağı yapılarıdır.
LİKAONES
Kumalar dağında yerleşmiş bir Eti halkıdır.
Kuvalya halkı. İki önemli yerleşim yeri bulunmaktadır. Küçük Sincanlı’da Nuh
Köyü… (Burada yağ kandili konacak rafcıklar bulunan ve bir kiliseye ait
direkler kilise yapısı görülmüştür.) İkinci yerleşim yeri; Şuhut ilçesi
batısında Senir Köyü deresinde Bin İnlerdir.
OSMANLI DÖNEMİNDE NUH
1528 tarihli mufassal defter ile 438 numaralı defterde Karahisar Şehrine ait
kayıtlarda; bugünkü Sinanpaşa ve çevresini içine alan Ulu-Sincanlı (Büyük
Sincanlı) ve Kiçi-Sincanlı (Küçük Sincanlı) nahiyeleri kayıtlıdır. Kiçi_sincanlı’da
6 Köy, 3 Mezraa, 1 Çiftlik ile 8 çayır ve yaylak mevcuttur.
1530 tarihli defterde Kiçi-Sincanlı’da
Mahmarı, Kızıl-Ağıl, Nuh ve Derecik köylerinde birer İmam vardır
denilmektedir. İmam bulunan köylerde cami bulunması da muhtemeldir.
1575 tarihli defterde Üç cami ile dört
mescid görülmüştür. Bunlar Boyalu Köyü Camii, Güney Köyü Camii, ve Sinan
Paşa Camii ile, Nuh Köyü Mescidi, Küçük Sincanlu’nun Sarban-hisarı Köyü
Mescidi, Sinir Köyü Okcu Sinan Bey Mescidi ve Düzağaç Köyünde Hoca Veli ve
Sevindik mescidi kaydı bulunmaktadır.
XIX. yüzyılda Sincanlı Kazasına bağlı
Sinan-Paşa Köyünde Lala Sinan-Paşa Camii, Akviran Köyünde Turunçzade
Süleyman Paşa Camii ile Nuh Köyü Mescidi, Mihmarı Köyü Mescidi, Sarban
Köyünde Pir-Ahmed Mescidi ve Hacı Paşa Mescidleri mevcuttur.
Kaynak: Afyon İli
Tarihi – Süleyman Gönçer
Anadolu’nun Kilidi Afyon – Afyonkarahisar Valiliği Yayını
(Kasabamızın Tarihi bilgileri Osman Almacık tarafından derlenip
gönderilmiştir.Kendisine çok teşekkür ederiz.)
Kasabamızın Tarihi Kalıntıları için
tıklayınız...(Akcapınar - Höyük)
Kasabamızın Tarihi Kalıntıları için
tıklayınız...(Karataş - Höyük)
|
